Türk-İş Açlık Sınırı Yükselmeye Devam Etti: Et Tüketimi 5 Yılda Yarıya Düştü, Gıdalara Alarmlar Takıldı

Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) çalışmasına göre, gıda fiyatları mayıs ayında aylık yüzde 2,23, yıllık yüzde 72,18 oranında arttı. Buna bağlı olarak 4 kişilik bir ailenin gıda ve barınma masraflarını içeren açlık ve yoksulluk sınırı da yükseldi.

Türk-İş: Dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 10.362,01 TL’ye, yoksulluk sınırı 33.752,49 TL’ye yükseldi.

Türk-İş’ten yapılan açıklamada, Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 10 bin 362,01 TL’ye, gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı (yoksulluk sınırı) 33 bin 752,49 TL’ye, bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ de aylık 13.439,41 TL’ye yükseldi.

Türkiye’de mayıs 2023 itibarıyla asgari ücret 8 bin 506 TL olarak ödeniyor.

Türk-İş açıklamasında “Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 2,23 oranında arttı.

Gıda harcamasında yılbaşından bu yana 5 aylık değişim oranı yüzde 27,44 olurken, yıllık değişim yüzde 72,18, 12 aylık ortalamalara göre değişim de yüzde 112,13 olarak hesaplandı.

Türk-İş değerlendirmesinde, vatandaşın gıdada tasarruf etme noktasında olduğu belirtilirken, öğün sayısının düştüğünü, daha az ve daha kalitesiz beslenildiğini açıkladı.

ETBİR verilerine göre, 2017’de yıllık kişi başı 14 kg olan kırmızı et tüketimi 2022’de 7 kg’a düştü.

TÜİK’in açıkladığı 2021 yılı verilerinde yüzde 14,4 seviyesindeki yoksulluk oranı, 12 milyon insanın ciddi sıkıntıyla karşı karşıya olduğunu gösterdiğine de dikkat çekildi.

Gelir dağılımdaki adaleti ölçen Gini Katsayısı’nın OECD ülkeleri içinde Meksika ve Kosta-Rika’dan sonraki en yüksek Türkiye’de olduğu da vurgulandı.

Türk-İş hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre, Mayıs 2023 itibarıyla süt, yoğurt, peynir grubunda, yoğurt fiyatları sınırlı düzeyde gerilerken, peynir yüzde 3 zamlandı. Süt fiyatı değişmedi.

Kilogram fiyatları 200-400 TL arası olan kaşar ile 300-600 TL arasında değişen yerli üretim ve yöresel gravyer, çerkez, abaza, çeçil, tulum gibi inek peynirlerine, polisiye vakalara karşı alarm takılmaya başlandı.

Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta, bir ayda balık yüzde 5, tavuk yüzde 6 zamlandı.

Kuru fasulyede yüzde 13, kırmızı mercimekte yüzde 9 fiyat artışı görüldü. Kuzu eti ve yeşil mercimek fiyatları hafif seviyede artarken, dana eti ortalama fiyatları yüzde 13, yumurta fiyatları yüzde 15, nohut yüzde 3 oranında geriledi. Yağlı tohumların fiyatı bu ay sabit kaldı. Sırasıyla 500 ve 290 TL/kg’dan başlayan fiyatları sebebiyle dana pastırma ve sucuklara, polisiye vakaları önleme amaçlı alarmlar takılmaya başlandı.

Ekmek ve tahıllar grubunda, bir ayda pirinç yüzde 7, un yüzde 13 zamlandı. Bulgur fiyatı yüzde 12 düştü. Makarna fiyatı değişmedi. İrmik fiyatı sınırlı düzeyde geriledi. Ekmek fiyatı aynı kaldı.

Taze sebze-meyve grubunda, semt pazarlarında yeşil soğan, kıvırcık gibi salata yeşilliklerinin fiyatı yüzde 20, pırasa, lahana gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatları sınırlı seviyede arttı.

Patates fiyatı 17,5 TL’ye çıkarken, geçen ay 25 TL’ye yükselen ortalama kuru soğan kilogram fiyatı 19 TL’ye düştü. 

Gıda sepetinde bu ayın zam şampiyonu yüzde 75 oranında artışla havuç oldu ve ortalama 35 TL’den satıldı. Limon, turp, domates, salatalık fiyatları geriledi, patlıcan ve kabak fiyatları değişmedi. 

Kış meyvelerine veda ederken yaz meyvelerinden tezgâhlarda yeni yaygınlaşan kiraz ve karadutun fiyatları 40 TL’den müşteri aradı. En uygun fiyatlı meyve olan 16 TL ile elma, meyve tezgâhlarında azınlıktaydı. Ortalama sebze (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. salata yeşillikleri dâhil değil) kg fiyatı 19,68 TL, ortalama meyve kg fiyatı 28,57 TL oldu.

Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta, son bir ayda ayçiçek yağı ortalama yüzde 3, zeytinyağı yüzde 4 zamlandı. Tereyağında değişiklik olmadı, margarin fiyatı yüzde 3 düştü.

Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden, tuz, baharatlar, ıhlamur, zeytin, şeker ve pekmez fiyatları değişmedi. Salça fiyatı sınırlı düzeyde azaldı. Reçel hafif seviyede, çay yüzde 5, bal yüzde 10 zamlandı.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir