Fransa’ya bağlı Amsterdam Adası’nda, 130 yıl önce bırakılan sadece 5 ineğin, zamanla nasıl büyük bir başarıya imza attığına dair ilginç bir araştırma sonuçlandı. Soğuk iklimi, sert rüzgarları ve sınırlı tatlı su kaynaklarıyla bilinen bu ada, nesiller boyu vahşi sığır popülasyonunu barındırdı. 1988 yılında 2 bin başlık bir sürüye dönüşen bu popülasyon, 2010 yılında adadaki endemik Amsterdam albatros kuşlarının yaşam alanını korumak amacıyla tamamen tasfiye edildi. Ancak, 1992 ve 2006 yıllarında toplanan 18 hayvana ait DNA örnekleri, modern gen tipleme laboratuvarlarında incelendi.
Yapılan genetik analizler, bu sürünün hayatta kalma başarısının ardında beklenmedik bir genetik çeşitlilik ve uyum olduğunu ortaya koydu. Araştırmalar, sadece 5 kurucu hayvandan türeyen sürünün gen havuzunda iki farklı ana kökenin bulunduğunu gösterdi. Genetik yapının yaklaşık yüzde 75’inin modern Jersey ırkıyla ilişkili Avrupa taurin ineklerine, yüzde 25’inin ise sıcak iklimlere dayanıklı Hint zebu sığırlarına ait olduğu belirlendi. Uzmanlar, bu durumun başlangıç grubunun küçük olmasına rağmen genetik çeşitliliği artırdığını tespit etti.
Ayrıca, kurucu hayvanların adaya gelmeden önce soğuk ve rüzgarlı iklimlere adapte olmuş bölgelerden seçilmiş olması, onların Amsterdam Adası’nın zorlu coğrafi koşullarına uyum sağlamalarını kolaylaştırdı. Popülasyon genetiği alanındaki “darboğaz” (bottleneck) teorisinin bu sürüde gerçekleşmediği, ilk aşamadaki ani nüfus artışının akraba evliliğine bağlı genetik çeşitlilik kaybını sınırladığı belirlendi. Bilim insanları, bu durumun zararlı mutasyonların yaygınlaşmasını engellediğini raporladı.
Ayrıca, 2017 yılında yayımlanan ve adadaki sığırların orijinal boyutlarının dörtte üçüne küçüldüğünü öne süren araştırma da yeni verilerle geçersiz kılındı. İlerleyen genetik testler, sürünün kurucularının zaten fiziksel olarak küçük boyutlu sığır ırklarından seçildiğini ortaya koydu. Sonuç olarak, Amsterdam Adası’ndaki bu küçük ama güçlü sığır popülasyonu, 130 yıllık bir zaman diliminde dikkat çeken bir başarı hikayesi yazmıştır.
