Günümüzde giderek kirlenen bahsine dünyamızda, sağlığımızı tehdit eden toksinlerden kaçınmak güçleşiyor. Özellikle ağır metaller, çevresel kirleticiler arasında ciddi sağlık sorunlarına yol açan bir tehlike unsuru. Bu metallerin çeşitli bileşenleri bulunmakla birlikte, cıva, kurşun, arsenik ve kadmiyum gibi dört ana madde üzerinde durulması gereken en önemli tehlikelerden bazılarıdır. Çevremizde yaygın olarak bulunan bu ağır metaller, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde beyin hasarları ve kalp rahatsızlıkları gibi pek çok sağlık problemiyle ilişkilidir.
Ağır metallerin neden olduğu kirlilik bazen su kaynaklarına karışarak toplu zehirlenmelere yol açabiliyor ya da akarsulardaki balık ölümleri gibi büyük çevresel felaketlere neden olabiliyor. Ne yazık ki şehir şebeke suları da önemli bir toksik ağır metal kaynağı olabiliyor. Bu durumdan korunmanın en etkili yolu ise kaliteli bir su filtrasyon sistemi kullanarak evimize ve iş yerimize gelen suyu arındırmaktır. Şebeke suyunun arıtılması bahsine giriş iyi bir başlangıç olsa da, bu metallerden kaçınmanın başka yollarını da göz önünde bulundurmalıyız. Bunların başında ise gıda seçimlerimiz geliyor.
Cıva, çevrede yaygın olarak bulunan ve ciddi kirliliğe neden olan bir ağır metal olarak karşımıza çıkıyor. Endüstriyel uygulamalarda sıkça kullanılan cıva bileşikleri doğada birikirken, insan vücuduna deniz ürünlerinin tüketimi, amalgam diş dolguları ve hava kirliliği gibi yollarla girmektedir. Cıva sinir sistemine zarar verici etkileriyle bilinir; vücutta cıva miktarı arttıkça yorgunluk, sinirlilik hali, çarpıntı ve odaklanma zorluğu gibi belirtiler başlayabilir.
Deniz ürünleri arasında cıvanın yoğun olduğu gıdalar bulunmaktadır. Bu nedenle bu gıdaları seçerken dikkatli olmak gerekir; örneğin küçük deniz balıkları tercih edilmelidir. Büyük balıklar daha uzun yaşam süreleri dolayısıyla daha fazla cıva toplayabilirken, küçük balıklarda cıva birikimi oldukça düşüktür. Sardalya, hamsi ve uskumru gibi balıklar en az civa içeren seçeneklerdir ve mevsiminde rahatlıkla tüketilebilir.
Büyük balıklardan kaçınılmalı; kılıç balığı veya ton balığı gibi türler yüksek miktarda cıva içerir. Ayrıca kabuklu deniz ürünleri de genel olarak risk taşır; midye gibi ürünlerin tüketimi sınırlandırılmalıdır. Genel olarak serbest avlanan deniz balıkları çiftlikte yetiştirilenlere tercih edilmelidir çünkü çiftlik balıkları genellikle sağlıklı olmayan yemlerle beslenir.
Sonuç olarak birçok insanda gizli cıva zehirlenmesi tespit edilmektedir; bu durum özellikle hamile kadınlar için büyük risk taşımaktadır. Araştırmalar gösteriyor ki hamile kadınların önemli bir kısmında güvenli sınırların üzerinde cıva seviyeleri bulunmaktadır. Bu nedenle anne adaylarının yüksek civa içeren deniz ürünlerinden uzak durmaları önerilmektedir. Sık sık balık tüketen bireylerin vücudundaki cıva oranları nadiren az tüketenlerle karşılaştırıldığında 11 kat daha fazladır; bu durumda yeni doğan bebeklerin vücudundaki cıva seviyeleri aşırı boyutlara ulaşabilmektedir.
